Hadži Zulfikarova (Tulekova) džamija

Hadži Zulfikarova džamija, poznatija kao Tulekova džamija, nalazi se u banjalučkom naselju Lijeva Novoselija, na lijevoj obali rijeke Vrbas. Predstavlja jedan od značajnijih spomenika islamske kulturne baštine u Banjoj Luci i stoljećima je bila duhovno središte stanovnika ovog dijela grada.

Naziv Tulekova džamija potiče od poznate mlinarske porodice Tulek, koja je generacijama brinula o njenom održavanju i očuvanju.

 Historija Tulekove džamije

 Naselje Novoselija počelo se razvijati krajem 16. vijeka, kada su se na ovom području naselile porodice koje su se sklonile od epidemije kuge. U tom periodu nastala je i Hadži Zulfikarova džamija, iako pojedini historijski izvori navode da je današnja građevina podignuta oko 1760. godine na mjestu starijeg vjerskog objekta. Zbog toga se u literaturi mogu pronaći različiti podaci o godini njene izgradnje.

Tokom više od tri vijeka džamija je predstavljala važno mjesto okupljanja vjernika i jedan od prepoznatljivih simbola Novoselije.

 Arhitektura Hadži Zulfikarove džamije

 Tulekova džamija pripadala je tipu tradicionalnih bosanskih džamija sa otvorenim trijemom, četverovodnim krovom i drvenom munarom. Građena je na gotovo kvadratnoj osnovi, dimenzija približno sedam sa sedam metara, pri čemu su obredni prostor i trijem bili objedinjeni jedinstvenim krovom.

Njena jednostavna arhitektura, skladne proporcije i upotreba drveta bili su karakteristični za manje gradske džamije osmanskog perioda u Bosni i Hercegovini.

 Džamija bez harema

 Jedna od zanimljivosti Hadži Zulfikarove džamije jeste činjenica da nije imala vlastiti harem, jer se nalazila na veoma maloj parceli. Zbog toga su se ukopi vjernika obavljali u haremu obližnje Hadži Kurdove džamije, koja se nalazi nedaleko od Tulekove džamije.

Uz samu džamiju sačuvan je samo jedan stari muški nišan sa turbanom, koji podsjeća na njenu višestoljetnu historiju.

 Rušenje i obnova

 Tokom rata u Bosni i Hercegovini Hadži Zulfikarova džamija spaljena je 17. maja 1993. godine. U požaru su uništeni krov, drvena munara i trijem, dok su zidovi pretrpjeli teška oštećenja.

Već 2003. godine mjesto i ostaci Tulekove džamije proglašeni su nacionalnim spomenikom Bosne i Hercegovine, nakon čega je započela njena obnova. Rekonstrukcija je uspješno završena, a obnovljena džamija svečano je otvorena 18. juna 2005. godine, kao jedna od prvih obnovljenih banjalučkih džamija nakon rata.

 Posjeta Hadži Zulfikarovoj džamiji

 Danas Hadži Zulfikarova ili Tulekova džamija predstavlja važan dio kulturno-historijskog nasljeđa Banje Luke. Smještena u mirnom ambijentu Novoselije, uz rijeku Vrbas i u blizini drugih historijskih džamija Gornjeg Šehera, svjedoči o višestoljetnom razvoju ovog dijela grada.

Za posjetioce koji žele upoznati islamsku arhitekturu i bogatu historiju Banje Luke, Tulekova džamija predstavlja vrijednu destinaciju. Njena priča o nastanku, razaranju i obnovi simbolizuje očuvanje kulturne baštine i kontinuitet vjerskog života u gradu.

‍