Crkva Svetog Sveštenomučenika Platona

Hram Svetog Sveštenomučenika Vladike Platona u Vrbanji podignut je kao trajni spomen na episkopa banjalučkog koji je mučenički stradao u prvim danima Drugog svjetskog rata. Ideja o gradnji nastala je iz potrebe da se u naselju Vrbanja stvori duhovno središte koje će okupljati vjernike i podsjećati na žrtvu Vladike Platona.

Gradnja hrama, prvog u Srpskoj pravoslavnoj crkvi posvećenog Svetom sveštenomučeniku Platonu, započela je 2004. godine. Temelje hrama osveštao je Njegovo Preosveštenstvo episkop banjalučki gospodin Jefrem na Aranđelovdan, 21. novembra 2004. godine. Gradnja je uspješno završena i krunisana osvećenjem na praznik Svetog Jovana Bogoslova, 9. oktobra 2011. godine. Osvećenje su izvršili episkop banjalučki Jefrem (Milutinović), episkop sremski Vasilije (Vadić) i episkop banatski Nikanor (Bogunović).

Sam izgled hrama prati tradicionalne pravoslavne arhitektonske obrasce. Građen je sa kupolom i zvonikom, što ga čini prepoznatljivim u prostoru i daje mu dostojanstven karakter. Zidovi i unutrašnjost ukrašeni su ikonama i liturgijskim detaljima koji doprinose osjećaju svetosti i sabranosti. Hram može istovremeno primiti između 350 i 400 vjernika, a danas predstavlja značajno duhovno središte naselja Vrbanja i šireg područja Banje Luke.

Bogosluženja se održavaju redovno:

• Sveta Liturgija nedjeljom i praznicima u 9 časova
• Tokom postova i svake subote u 8 časova

Hram je moguće posjetiti svakodnevno od 8 do 12 časova. Nalazi se u ulici Rade Radića 86, 78 000 Banja Luka.

Hramovna slava obilježava se svake godine 5. maja, na dan stradanja Vladike Platona. Tada se okupljaju vjernici iz Vrbanje i šire okoline, a svečanu liturgiju obično predvodi episkop Eparhije banjalučke uz prisustvo sveštenstva i naroda. Proslava je prilika da se podsjeti na mučeništvo Vladike Platona, ali i da se zajednica učvrsti u vjeri i međusobnom zajedništvu.

Osveštanjem hrama 2011. godine Vrbanja je dobila ne samo bogomolju, već i simbol identiteta i duhovne snage. Liturgije, krštenja, vjenčanja i druge crkvene službe koje se obavljaju u hramu svjedoče o živom duhovnom životu i povezanosti naroda sa svojim mučenikom. Hram u Vrbanji danas stoji kao trajni spomen na Vladiku Platona i kao znak da se njegovo ime i žrtva ne zaboravljaju, a istovremeno je i mjesto gdje se vjernici okupljaju u molitvi, raduju se praznicima i čuvaju tradiciju.

Na taj način Hram Svetog Sveštenomučenika Vladike Platona u Vrbanji povezuje prošlost i sadašnjost, podsjeća na stradanje, ali i daje snagu za budućnost. On je svjedočanstvo da se mučeništvo pretvara u izvor duhovne snage i da se kroz vjeru i zajedništvo čuva uspomena na one koji su život položili za Hrista i svoj narod.

‍